EINDELIJK KUNNEN DE BEREN DANSEN ……..MAAR NU VAN BLIJDSCHAP
Een interview met Wilmar Hasselaar

1. HOE KOMEN HEERENVEENSE JONGENS ERBIJ OM ZICH HET LOT VAN DANSBEREN IN BULGARIJE AAN TE TREKKEN?
Tijdens zijn vakantie in de zomer van 2002 in Bulgarije, hoorde een vriend van mij,Frans Visser uit Heerenveen over het grote aantal dansende beren dat nog steeds in Bulgarije als attractie gebruikt en misbruikt worden. Weer thuis vertelde hij ons wat dat betekent.
Kijk, het beeld van beren die op een gloeiende plaat of hete kolen staan te ‘dansen’ is bij veel mensen bekend. Onder begeleiding van een vrolijk muziekje tillen de beren hun poten op, omdat de voetzolen de extreme hitte niet kunnen verdragen."Maar de mishandeling van de dieren gaat veel verder dan alleen het dansen.
Jaarlijks is er het “nagelknip”ritueel. Dan wordt een beer op zijn buik gelegd, met aan elke poot een touw die door mensen wordt vastgehouden. Met een grote schaar worden de nagels van de beer geknipt, het bloed dat uit de klauwen stroomt verraadt dat er niet zorgvuldig wordt gehandeld. Je kunt het ongeveer vergelijken met iemand die je vingers tot halverwege je nagels afknipt. En zonder verdoving wel te verstaan. Om het bloeden te stoppen, worden de wonden dichtgeschroeid. Er wordt gewoon wat gloeiende as en een lokaal alcoholisch drankje over de klauwen gesprenkeld. Maar niet voldoende, ontstekingen zijn aan de orde van de dag. Het vervangen van de ring die de beren in de neus hebben, is ook geen zachtzinnige aangelegenheid. Soms moet de ring worden losgeknipt, maar in veel gevallen is de neusring al uit de neus gescheurd.
2. IS DEZE MISHANDELING DAN NIET BIJ DE WET VERBODEN?
Vroeger mocht er alleen met een dansbeer gewerkt worden, als de eigenaar in het bezit was van een vergunning. Die worden niet meer verstrekt want sinds 1989 is het houden en exploiteren van dansberen in Bulgarije inderdaad verboden. Maar de regering wist zich geen raad met al die beren die aan mensen waren gewend en deden dus verder niets. Als er een beer overleed, werd er zo weer een nieuwe beer uit het bos geplukt die met een valse vergunning weer kon worden uitgebuit.
3. TOCH HEEFT DAAR IEMAND ZICH KENNELIJK HET LOT VAN DIE BEREN AANGETROKKEN?
Ja, Amir Khalil, een Egyptenaar die zich ook het lot van straathonden in Bulgarije had aangetrokken. Hij bedacht het plan voor een opvangkamp. In samenwerking met de overheid begon hij op een stuk berg een bescheiden parkje, om aan te tonen dat het plan kans van slagen had. Inmiddels is dat dus via de Stichting Vier Pfoten uitgegroeid tot een welhaast on-Bulgaars opgezet park in Belitza, waar meer dan 20 beren leven.
4. HOE ZIET DAT PARK ERUIT?
Het park is zo’n 12 hectare groot, onderverdeeld in zes sectoren. Het park ligt op een berg, een plek waar ook wilde beren leven. Momenteel heeft het park 25 beren vrij kunnen kopen, maar het doel is het opvangen van alle beren te kunnen realiseren. Voor het uitbreiden van het park, was een bedrag van ongeveer € 800.000.- nodig. Dat geld is bijeengebracht door Vier Pfoten uit Oostenrijk en de stichting van Brigitte Bardot. Zij betalen ook de exploitatie van het park. Het vrijkopen van een beer kost ongeveer € 5000.- Voor Bulgaarse begrippen is dat een heel groot bedrag, als je kijkt naar de € 150.- die een Bulgaar gemiddeld per maand verdiend. Voor minder dan € 5000.- verkopen eigenaren de beren niet. Het is de bedoeling dat de mensen van wie de beren gekocht worden, met dit geld een eigen bedrijfje opzetten. Op die manier kunnen ze dan een normaal inkomen verdienen, in plaats van met de beren langs kermissen te gaan.
Voor de beren is de overgang naar een opvang zeer groot. Bij de eigenaren hadden de beren maar een zeer geringe bewegingsruimte, omdat de ketting waar ze aan vastgeketend zaten bijvoorbeeld niet langer dan drie meter was. Je ziet beren die nog maar net in de opvang zitten dan heel vaak over een paar vierkante meter lopen ijsberen. Terwijl ze een hele grote ruimte hebben waar ze zich vrij kunnen bewegen. Het houden van een winterslaap, is voor veel net bevrijde beren een proces dat ze opnieuw moeten aanleren. In de gevangenschap waren ze dat niet gewend, en in de meeste gevallen duurt het wel twee tot drie jaar voordat een beer weer een fatsoenlijke winterslaap houdt.
5. MET JULLIE STICHTING ALL STAR VERZAMELEN JULLIE GELD VOOR DE STICHTING VIER PFOTEN. HOE DOEN JULLIE DAT?
We (wie zijn dat?) zijn begonnen met kleine acties, zoals het zingen van kerstliederen in samenwerking met de muziekschool van Elfriede de Rijk. Ons eerste doel was om geld in te zamelen voor de bevrijding van één beer, een einddoel dat ons toen heel ver weg leek, kreeg daardoor handen en voeten. Later kwamen vanuit de inmiddels opgerichte werkgroep allerlei suggesties zoals “de blikken”. Wij vroegen winkeliers om een beplakt verfblik naast de kassa te plaatsen zodat mensen die van ons gehoord hadden een bijdrage konden doen. Een enthousiaste vrijwilliger kwam met het idee van een benefietfestival Bands4Bears, een jaarlijks terugkerend muziekfestijn waar diverse core-bands vrijwillig bijdragen. Zo pakken wij alles aan om geld in te zamelen. Wij hebben al € 35.000 naar Belitza kunnen brengen.
6. DE EERSTE BEER DIE DANKZIJ JULLIE ACTIES NU IN HET PARK WOONT IS DOBRI. VERTEL EENS WAT OVER HEM?
Dobri is een mannelijke beer, geboren in 1987. Hij weegt ongeveer 210 kg en zijn vacht is donker bruin. Door een verkeersongeluk is zijn linkeroog blind. Toen de auto waarachter zijn aanhangwagentje zat plotseling moest remmen, wankelde en viel Dobri.
ZijN baas heette Radi Marinov Ivanov, 54 jaar, en komt uit Yagoda, een dorp in het oosten van Bulgarije. Radi kocht Dobri van andere zigeuners toen deze slechts vier jaar oud was. Voordat hij Dobri kreeg, had hij een andere beer, waar hij op kermissen mee vocht., een gebruik dat wij in Nederland ook gekend hebben. Daarom wilde hij Dobri dit "spelletje" ook leren. Later is hij Dobri het zogenaamde dansen gaan leren.
Radi gebruikte daarbij een muziekinstrument dat in het Bulgaars "gadulka" heet. Daarmee begeleide hij Dobri's "dans".

Dobri is over het algemeen goed van humeur maar omdat hij blind is kan hij wel eens erg nerveus en agressief zijn, zoals in februari 2002, toen Dobri alleen in een tuin bij het station in Sofia lag te slapen. Hij werd toen lastiggevallen door een dronken man. Deze wilde met Dobri "spelen" maar eigenlijk irriteerde hij de beer alleen maar. Dobri besloot daarop de man aan te vallen. De man werd daarbij ernstig gewond.
Toen in juli 2002 een man de baas Radi wilde beroven, heeft ook daar Dobri een stokje voor gestoken. Ook deze man werd daarbij gewond.

Zijn baas gaf Dobri vaak alcohol te drinken, en je kon hem dan ook vaak tegenkomen met een fles bier in z'n poot. Als eten kreeg hij voornamelijk brood met suiker, yoghurt, koekjes, diverse pasta's en bier. Als Radi wat meer geld te besteden had, kreeg Dobri ook vlees en maïs.
Radi komt dus uit Yagoda, een plaats waar veel zigeuners leven. Zijn vrouw overleed 2 jaar geleden. Zijn twee zoons willen de familietraditie niet voortzetten. Daarom is Radi de laatste tijd alleen met zijn beer op pad geweest. Twee jaar geleden hoorde hij van de Stichting Vier Pfoten en de mogelijkheid om zijn beer af te staan. Hij verhuisde daarop naar Sofia. Daar leefde hij in een zelf gebouwd hutje op slechts 5 meter van een spoorlijn. Het lawaai van de alsmaar passerende treinen was verschrikkelijk. Dobri zat dan ook de hele dag en grotendeels ook 's nachts in de herrie. Hij was daarmee een onderdeel van het drukke stadsleven geworden in plaats van de natuur.
7. HOE GAAT HET NU MET HEM?
Toen Dobri in het park aankwam, werd hij onmiddellijk onderzocht. Onder narcose werden zijn neusringen verwijderd, evenals een huidtumor. Dat hij aan één oog blind was wisten ze in het park, en de mogelijkheid om daar wat aan te doen werd onderzocht. Pas later toen Dobri maar moeilijk aan zijn nieuwe vrijheid kon wennen bleek hij aan beide ogen blind. Er werd een Italiaanse oogarts bij gehaald die helaas moest constateren dat er niets aan gedaan kon worden.
Hij wist zich wel te handhaven tussen de andere beren, maar was duidelijk niet gelukkig. Toen besloten werd om hem een eigen sector in het park te geven fleurde Dobri op. Nu woont hij daar in gezelschap van een vrouwtjesbeer en gaat het heel goed samen. Overigens zijn alle beren in het park gesteriliseerd om nakomelingen te voorkomen. Zo zal het park over ongeveer 25 tot 30 jaar uitgestorven zijn.
Dat het de beren goed gaat in het park kan je zien aan het gedrag. Dansberen worden weer “beer” door bijvoorbeeld een winterslaap te houden. Ik ben zelf in een vers gegraven hol geweest waar er één zijn winterbed had gemaakt. Best spannend.
8. HOE KOMEN MENSEN MEER OVER JULLIE TE WETEN?
Wij hebben een informatiewebsite, www.wilmarijke.nl waar mensen alle informatie, inclusief links naar Bulgarije, Roemenie, Zwitserland, Oostenrijk en Nederland.
Wil je meer weten over de dierenbescherming begin dan hier>>>>





© Dierenbescherming afdeling Heerenveen